naylon poset

Fotoğraf: Edinburg Greens / Flickr

Dünyalı Dergi’nin Mart 2014 tarihli ilk sayısında Zehirsiz Ev‘in yazarı Mercan Yurdakuler Uluengin, “Az tüket, yeniden kullan, geri dönüştür!” dedi. Geri dönüşümün “3R” felsefesini konu eden yazıda “Bir naylon poşetle neler yapılabilir?” sorusuna da yanıtlar veriliyor.

Naylon poşetlerin doğaya verdiği zararları artık çoğumuz biliyoruz. Bir naylon torbanın toprakta geri dönüşmesi yıllar, yüzyıllar sürer. Toprağa ve suya çok sayıda kimyasal madde karışır. Kısacası plastikten yapılan poşetler zararlı. Bu durumda akla hemen kâğıt poşetler geliyor. Kâğıt geri dönüştürülebilen bir malzeme. üstelik doğada çözülebiliyor. Yani kâğıt poşetler naylon poşetlere göre daha çevre dostu. …mu acaba?

İkibin50’deki bir yazıda plastik poşetlerin kağıda göre daha az enerji ve su harcanarak üretildiği yazıyor. Yazı şöyle devam ediyor:

“1000 adet kağıt torba üretimi için 3 bin 785 litre su tüketilirken aynı miktar plastik poşet için 30 litre su harcanır. Ayrıca plastikler için ağaç kesilmez, ağaçlar kesilmediğinden ekosistem korunur. Kağıt üretimi için ise her yıl dünya ormanlarının yüzde 1,3’ü kullanılır ki bu oran yaklaşık 40 milyon hektar olup İsviçre ve Paraguay’ın yüzölçümlerine eşittir. Plastik poşetler daha hafif olduğundan, daha az yer kaplar ve daha az enerji harcar. Kağıt torbaların taşınmasında harcanan enerji plastik poşetlerin taşınmasında kullanılan enerjinin tam 5 katı. Plastiğin hafifliği lojistikte sağladığı yakıt tasarrufu ile de avantaj yaratır.”

Aynı yazıda plastik poşetlerin kâğıt poşetlere göre daha az katı atık yarattığı da yazıyor:

“1000 adet plastik torba 4,7 kg katı atık oluştururken, aynı adetteki kağıt torbalar ise bu rakamın yaklaşık 7 katı yani 33,9 kg katı atığa neden olur.”

Bir naylon poşetin üzerinde “biodegradable” yazısı gördüğünde bil ki o poşet “biyobozunur” yani doğada çözülebilen malzemeden üretilmiştir.
biodegradable poset

Fotoğraf: Nicole Zhang / Flickr

Günümüzde üretilen naylon poşetlerin çoğu artık geri dönüştürülebilir malzemeden üretiliyor. Ülkeler doğada çözünebilir poşet üretimini destekliyor. Plastik poşetlerin biyobozunur olması, çözünürlüğün hemen o anda gerçekleştiği anlamına gelmez. Geri dönüşüme gitmeyen biyobozunur torbaların toprakta çözülme süresi en az 2 yıl. Bu süre içinde bu poşetlerin hayvanlara verdiği zararların telafisi yok.

Peki ne yapalım?

Mercan Y. Uluengin’in yazısının başlığı zaten ne yapmamız gerektiğini söylüyor: “Az tüket, yeniden kullan, geri dönüştür!” Önümüzde birkaç çözüm yolu var.

  • Naylon poşet kullanımını azaltmak. Alışverişlerde naylon poşet almak gerekiyorsa fazlasını istememek; mümkünse daha önceki alışverişlerde aldığımız poşetleri yanımızda taşımak ve aynı poşetleri defalarca kullanmak.
  • Fazla naylon poşetleri sağlam çantalara dönüştürmek ve alışverişlerde bu çantaları kullanmak. (Bunun için örgü bilmek gerekiyor. Poşet naylon şeritler halinde kesili plastik bir ip elde ediliyor ve bu ipi kullanılarak örgü örülüyor.)
  • En iyisi bez torba, file ya da sepet kullanmak. Hazır satılan bez torbalardan alabilir ya da daha keyifli olacaksa kendi torbanı dikebilirsin.